Rente onder nul slecht voor de economie

In een aantal landen is het al zover: daar moeten banken aan hun (centrale) bank betalen om er hun miljoenen te mogen stallen. Of het zover komt dat gewone mensen geld moeten betalen voor hun spaartegoed – negatieve rente – bij de bank?

Het zou zomaar kunnen. Een Belgische bank geeft spaarders niet meer dan 0,11 procent rente. Wat te doen als je er straks voor moet betalen? Dan wordt het aantrekkelijker om je hypotheek sneller af te lossen. En je kunt natuurlijk ook het geld opnemen, onder je matras verbergen – of op een betere plek.

In Zwitserland huren sommige pensioenfondsen en verzekeraars opslagruimtes om contant geld veilig op te slaan. Bij een negatieve rente van 0,4 procent is het voor hen voordeliger om 25.000 frank per jaar te betalen voor de opslag van 10 miljoen frank in contacten. Grote multinationals laten zich soms zelfs betalen door de banken van wie ze geld lenen.

Een aantal grote landen zoals Duitsland, maar ook de Nederlandse staat, leent van tijd tot tijd tegen een negatieve rente en krijgt per saldo dus geld toe. Politici zijn dus niet snel geneigd wat te doen aan deze – voor hen – prettige gang van zaken. De belangrijkste centrale banken wereldwijd zijn daarbij medeschuldig aan de negatieve rente nu ze de geldpersen overuren laten draaien.

Het grootste probleem is dat negatieve rente slecht is voor de economie, die de afgelopen jaren toch al maar mondjesmaat groeit. Een rente onder nul procent neemt geld af van spaarders en gooit het als het ware in het zwarte gat. Consumenten en bedrijven gaan daardoor niet meer besteden, wat economisch herstel drukt. Negatieve rente jaagt riskante investeringen en luchtbellen in prijzen aan van onder meer vastgoed, goud en zilver. Bovendien worden de banken zelf er ook niet schokbestendiger van en vreet het aan hun marges.

Maar het allerergste is dat de stuurmanskunst van centrale bankiers en regeringen lijkt te falen in moeilijke tijden met een haperende economie. Het risico dat het huidige beleid schade aanricht is groter dan de kans dat het de economie verbetert.

20 april 2016

(zie ook de weblog van Sylvester Eijffinger)

 

-(4 juni 2016