Ziekelijke economie heeft productiviteitsgroei nodig

De wereldeconomie staat er heel matig voor. De groei in de grote economieën is marginaal en emerging markets vallen terug. Mede door monetaire uitbundigheid van centrale banken, laks financieel overheidsbeleid en een vastlopende wereldhandel groeit de wereldeconomie in slakkengang. De naweeën van de financiële crisis en recessie en het langdurige herstel wegen eveneens mee. De vlag kan voorlopig niet uit.

EssentieelMFP def voor herstel van de economie is een hogere productiviteit. Zonder productiviteitsgroei geen economische groei. Sinds halverwege de jaren zeventig bedroeg de groei van de Total Factor Productivity (TFP) ongeveer 1,6 procent per jaar. Rond 1995 versnelde de groei dankzij de opkomst van computer en internet significant tot bijna 3 procent. Vanaf 2005 nam het cijfer echter af tot minder dan 1 procent per jaar. De gemiddelde productiviteitsgroei schommelt sinds 2012 rond de 0,5 procent.

Het zal niet verbazen dat de Nederlandse economie, die sterk afhankelijk is van schommelingen van grote economieën (Duitsland, EU, VS) en de wereldhandel, met de globale productiviteitstrends meebeweegt. De OESO-cijfers voor Nederland laten zien dat de groei in de periode van 2000 tot en met 2014 vrijwel onafgebroken negatief of dicht bij nul was, waarmee overigens ook een aanwijzing wordt gegeven voor het effect van overheidsingrijpen in de economie.

Herstel van de productiviteitsgroei is voor ziekelijke economieën belangrijker dan een half procentje hogere of lagere rente van centrale banken. Zou de productiviteitsgroei in Nederland de R en D uitgavenkomende tien jaar twee procent hoger liggen, dan bedraagt het positieve effect op het BBP grofweg 150 miljard euro.

Productiviteitsgroei, door technologische innovatie en vraaggerichte research en development, zou nummer 1 op de economische agenda moeten zijn. Helaas ontbreekt dit besef bij de overheid, die steeds minder geld voor innovatie overheeft. Het bedrijfsleven doet zijn best, maar teruglopende winsten drukken de investeringsbereidheid. Van de arbeidsmarkt valt evenmin een impuls te verwachten, in Nederland bijvoorbeeld ook door de vergrijzing.

 

-(4 juni 2016